“Eet je eigen businessmodel op”

 
21 June 2016

Roy Muller (Director Operations & IT at Eneco Energy Trade, Eneco) en Arthur van Schendel (Schuberg Philis)

Eneco staat voor een enorme uitdaging: de komende jaren moet gezocht worden naar nieuwe businessmodellen. De samenleving gaat toe naar duurzame en decentrale opwekking, het tijdperk van de energiereuzen als producenten van elektriciteit is voorbij. Hoe ga je geld verdienen? Eneco heeft geen vijfjarenplan en zelfs geen strategie, maar wel een strategisch kompas. De toekomst is aan energy-as-a-service, inclusief slimme oplossingen.

Roy Muller, Eneco: “Het strategisch kompas mikt op 3 domeinen. Allereerst client sourcing. Heel concreet: we zetten niet meer eenzijdig grote windparken neer, maar ontwikkelen duurzame oplossingen alleen nog in nauwe samenwerking met de begunstigde klanten. Daarnaast zetten we in op smart sustainable solutions: intelligente oplossingen, onder meer gebaseerd op het Internet of Things. Van Toon, de connected thermostaat, zijn er in korte tijd 300.000 verkocht, de huidige verwachting is dat de score eind 2017 op 1 miljoen staat. En op de derde plaats ‘energy as a service’: hierbij wordt de klant volledig ontzorgd. De klant krijgt betrouwbare, 100 procent duurzame, lokaal opgewekte energie tegen een vast bedrag. Eneco ontwerpt, investeert, realiseert, onderhoudt passende oplossingen en biedt inzicht.”

De veranderingen in het opwekken en verbruiken van energie (denk aan elektrisch rijden en decentrale opwekking) hebben gevolgen voor de miljarden kostende energienetten. Het is zelfs de vraag of dat netwerk straks nog wel nodig is. Eneco voorziet dat uiteindelijk lokale energiehubs zichzelf grotendeels zelf gaan bedruipen (lokale opwek-opslag-transport-verbruik). De communicatie, cloud en data science technologie is hiervoor beschikbaar. Wat Eneco betreft is vergroening eindelijk uit het hippie-hoekje. Tegenwoordig staat vergroening gelijk aan ‘vernerding’: het energiebedrijf wordt een IoT-bedrijf, maar wel met een uitdaging om een nieuw bestaansrecht te vinden. Dat betekent het aantrekken van andersoortig personeel en ondernemerschap als katalysator beschouwen.

Op dit moment is het niet alleen nieuwe verdienmodellen wat de klok slaat. Ook bestaande processen van het energiebedrijf worden aangepakt. Eneco zet per maand een miljard euro aan energie om, de prijs daarvan wordt (letterlijk per seconde) bepaald door allerlei factoren, waaronder aanbod en verbruik. Wil Eneco de risico’s optimaal managen, dan moeten de eigen vraag-aanbod analyses (en opvolging daarvan door middel van marktdeals en asset sturing) iedere vier seconden plaatsvinden. Hierbij moeten ook onconventionele databronnen (denk aan Twitterberichten) ontsloten worden en dient de ‘latest en greatest’ analysetechnologie beschikbaar zijn. Dat was de reden dat Eneco gebruik wilde maken van cloud-IT. De nieuwe oplossing moest van de grond af opnieuw worden opgebouwd. Er werd gekozen voor een modulaire opzet: “Kleine dingen kan je snel veranderen”, aldus Van Schendel (Schuberg Philis). Muller noemt dat ‘lampjes vervangen’: wanneer iets niet werkt, ga dan niet het bestaande proberen te repareren of verbeteren, maar gooi het weg en begin opnieuw. Dat zorgt voor versnelling, waardoor je meer dingen kunt proberen.

“Traditionele bedrijven denken in maanden, andere bedrijven werken in termen van minuten,” aldus Van Schendel, “Configuratiemanagement in de cloud is nog steeds een kwestie van uren. Dat is nog niet snel genoeg.” Er wordt dus gewerkt aan verdere automatisering van de IT: het moet steeds sneller van development laptop naar productie. Ook in het geval van outages is dergelijke snelheid wenselijk. Het gaat immers om vitale maatschappelijke functies. Die tegenstelling, vrije innovatie en bedrijfskritische robuustheid, zorgt voor een spagaat die vraagt om gemengde scrum teams. Eneco neemt binnen die teams de leiding in de Ideation- en Proof of Concept-fasen. Wanneer een PoC een succes is, neemt Schuberg Philis de leiding over om het product te optimaliseren. Ofwel: de nerds van Eneco komen met briljante ideeën die daarna meteen gezamenlijk worden uitgewerkt. Die ideeënstroom is cruciaal; veel daarvan wordt weliswaar weggegooid maar de waarde zit in het bewijs dat een idee niet werkt. Dit snel vaststellen helpt om als eerste in de markt de uiteindelijke oplossing te identificeren. Hoe langer je werkt met een idee dat niets wordt, hoe duurder het wordt, aldus Van Schendel. Als je snel kunt bewijzen dat een idee niet werkt, creëert dat bovendien ruimte in je hoofd om iets te bedenken dat mogelijk wel werkt. Of zoals Muller het formuleert: de innovatiefunnel begint met creativiteit, en eindigt bij deployment.

Niet alleen voor Eneco wijzigt het businessmodel, maar ook voor Schuberg Philis. Van leverancier van hoogwaardige datacenterdiensten beweegt het bedrijf zich steeds meer naar hoogwaardige applicatiediensten waarbij domeinkennis en intensief samenwerken steeds belangrijker worden. De cloud is daarbij vooral een enabler van versnelling.

 Roy Muller (Eneco) en Arthur van Schendel (Schuberg Philis) spraken op de boekpresentatie van Cloud Sourcing. Bekijk hier hun presentatie.